Sosyal medyada videoların büyük kısmı sesi kapalı izlenir. Altyazı, mesajın izleyiciye ulaşmasını sağlar; izlenme süresini ve dönüşümü destekler. Doğru altyazı okunaklı, kısa satırlı, güvenli alana yerleştirilmiş ve yayın öncesi kontrol edilmiş olmalıdır.
Altyazı neden bir "detay" değil?
Kullanıcı akışta ilerlerken sesi genellikle açmaz: toplu taşımada, ofiste, gece yatakta. Bu davranış istisna değil, varsayılan durumdur. Dolayısıyla reklam videonuz, sesi olmadan da anlaşılmak zorundadır.
Altyazısız bir video bu koşulda iki şeyden birini yapar: ya izleyici ne olduğunu anlamaz ve geçer, ya da anlamak için sesi açma zahmetine girmez. Her iki durumda da bütçeniz gösterime harcanmış ama mesajınız iletilmemiş olur.
Bu yüzden altyazı, kurgunun sonunda "bir de şunu ekleyelim" denilen bir işlem değil, kreatifin parçasıdır. Metni baştan düşünmek, kurguyu da değiştirir.
Yakılmış altyazı mı, altyazı dosyası mı?
İki yöntem vardır ve kullanım amaçları farklıdır.
| Yakılmış (burned-in) | Altyazı dosyası (SRT/VTT) | |
|---|---|---|
| Nerede görünür | Her platformda, her zaman | Platform destekliyorsa |
| Kullanıcı kapatabilir mi | Hayır | Evet |
| Tipografi kontrolü | Tam | Yok, platform belirler |
| Arama motorları okuyabilir mi | Hayır | Evet |
| Reklam kreatifi için | Önerilir | Tek başına yetersiz |
| Organik YouTube için | Kullanılabilir | Önerilir |
Reklam kreatiflerinde yakılmış altyazı tercih edilir, çünkü görünmeme riski yoktur ve marka tipografisini koruyabilirsiniz. Organik YouTube içeriklerinde ise SRT dosyası hem erişilebilirlik hem de içeriğin metin olarak okunabilmesi açısından değerlidir.
En sağlam yaklaşım ikisini birlikte kullanmaktır: reklamda yakılmış, organik dağıtımda ek olarak dosya.
Yerleşim kuralları
Güvenli alanda kalın. Dikey videolarda ekranın alt şeridi platform arayüzüyle (hesap adı, açıklama, CTA butonu) kapanır; sağ şerit ise etkileşim ikonlarıyla dolar. Kritik metni bu bölgelere yaslamayın. Pratik bir alışkanlık: altyazıyı ekranın orta-alt bölgesine, kenarlardan belirgin biçimde içeride konumlandırmak.
Sabit bir konum kullanın. Altyazı karede yer değiştirirse göz her seferinde onu yeniden arar. Aynı videoda konumu sabit tutmak okuma yükünü düşürür.
Kritik görselin üstüne binmesin. Ürünün ambalajı veya yüzü altyazıyla kapanıyorsa ya kadrajı ya altyazı konumunu değiştirin.
Okunabilirlik
Altyazının işi güzel görünmek değil, bir bakışta okunmaktır.
- Satır uzunluğu: satır başına 5-7 kelimeyi geçmeyin. Uzun satır, gözün satır sonunu bulmasını zorlaştırır.
- Satır sayısı: aynı anda en fazla iki satır. Üç satır ekranı kapatır ve okunmaz.
- Kontrast: açık zemin üzerine açık yazı en yaygın hatadır. Gerekirse yazının arkasına hafif bir şerit veya gölge ekleyin.
- Yazı boyutu: telefonu normal mesafede tutan biri zorlanmadan okuyabilmeli. Masaüstünde kontrol etmek yanıltır; mutlaka telefonda bakın.
- Yazı tipi: ince ve süslü yazı tipleri küçük ekranda kaybolur. Kalın, sade ve geniş harf aralıklı tipler daha güvenlidir.
Ritim ve vurgu
Altyazı konuşmayla senkron ilerlemelidir. Sözden önce gelen altyazı sürprizi bozar, geriden gelen altyazı kafa karıştırır.
Kelime kelime beliren "karaoke" tarzı altyazılar dikkat çeker ve kısa videolarda enerji katar. Ancak uzun anlatımlarda yorucu olur; okuma temposunu bozar. Kısa reklamda kullanışlı, açıklayıcı içerikte riskli bir tercihtir.
Anahtar kelimeleri renk veya kalınlıkla vurgulamak işe yarar, ama seçici olun. Her kelimesi vurgulu bir altyazıda hiçbir kelime vurgulu değildir.
Metni yazarken
Altyazı, konuşmanın birebir dökümü olmak zorunda değildir. Ekranda okunacak metin, kulakla dinlenen metinden daha kısa olmalıdır.
- Dolgu ifadeleri atın ("yani", "aslında", "şöyle ki")
- Uzun cümleleri bölün
- Sayı ve rakamları yazıyla değil rakamla yazın: "yüzde yirmi" yerine "%20"
- Marka ve ürün adlarını doğru yazın — otomatik araçların en çok hata yaptığı yer burasıdır
Türkçe için ek bir uyarı: otomatik altyazı araçları ı/i, ş/s, ğ/g, ö/o, ü/u ayrımlarında sık hata yapar. Bu hatalar hem anlamı bozar hem markayı özensiz gösterir. Yayın öncesi gözden geçirme tercih değil, gerekliliktir.
İlk üç saniye
Videoda ilk üç saniye belirleyicidir ve altyazı bu saniyelerde en çok işe yarayan araçtır. Kullanıcı sesi kapalı akışta ilerlerken, ilk karede beliren net bir metin durmasının tek sebebi olabilir.
Bu yüzden açılış metnini altyazının geri kalanından ayrı düşünün: daha büyük, daha kısa, daha iddialı. Kısa video kurgusuna dair ayrıntı için 15 saniyelik reklam videosu nasıl kurgulanır yazısına bakabilirsiniz.
Erişilebilirlik
Altyazı yalnızca performans meselesi değildir. İşitme engelli izleyiciler için içeriğe erişimin ta kendisidir. Reklamlarınızı altyazılı yayınlamak, kitlenizin tamamına ulaşmanın en basit yollarından biridir.
Erişilebilirliği bir adım ileri taşımak isterseniz: konuşma dışındaki anlamlı sesleri de belirtmek (örneğin bir ürün sesinin vurgulandığı an), video açıklamasında içeriğin metin özetini vermek ve otomatik değil düzeltilmiş altyazı kullanmak sayılabilir.
Platforma göre farklar
Reels ve TikTok: tam ekran dikey; alt ve sağ arayüz yoğun. Altyazıyı orta-alt bölgede tutun, kısa satır kullanın.
Hikâyeler: hızlı geçilen alan. Altyazı yerine büyük ve az sayıda kelimeden oluşan ekran metni çoğu zaman daha etkilidir.
Feed videoları: biraz daha tolerans var; iki satırlık altyazı rahat okunur.
YouTube ve Shorts: Shorts tarafında Reels mantığı geçerli. Uzun formatta ise SRT dosyası eklemek hem erişilebilirlik hem içeriğin metin olarak değerlendirilmesi açısından faydalıdır.
Altyazı üretim akışı
Altyazıyı en sona bırakmak, çoğu hatanın kaynağıdır. İşleyen bir sıra şöyledir:
- Metni önce yazın. Seslendirme metni hazırsa altyazı metni de hazır demektir. Kurgudan sonra dökümü çıkarmak, kelimeleri yeniden yakalamaya çalışmak anlamına gelir.
- Otomatik döküm alın. Konuşma zaten kaydedilmişse otomatik araçla zaman kodlarını çıkarmak zaman kazandırır.
- Elle düzeltin. Marka adları, ürün adları, sayılar ve Türkçe karakterler bu adımda düzelir.
- Kısaltın. Ekran metni konuşma metninden kısadır; dolgu kelimeleri atın.
- Zamanlamayı oturtun. Altyazı sözle aynı anda görünmeli, söz bitmeden kaybolmamalı.
- Tipografiyi uygulayın. Marka yazı tipi, sabit konum, kontrast şeridi.
- Sessiz izleyerek kontrol edin. Son kontrol her zaman sesi kapalı ve telefonda yapılır.
Bu akış aynı zamanda revizyonu kolaylaştırır: metin ayrı bir belge olarak durduğu için değişiklik istendiğinde videoyu baştan üretmek gerekmez. Revizyon sürecinin genel işleyişi için AI video prodüksiyonda revizyon süreci yazısına bakabilirsiniz.
Sık yapılan yedi hata
- Altyazıyı sona bırakmak. Kurgu tamamlandıktan sonra eklenen altyazı, kadrajda yer bulamaz ve kritik görsellerin üstüne biner.
- Otomatik çıktıyı olduğu gibi yayınlamak. Marka adının yanlış yazıldığı bir reklam, özensizlik sinyali verir.
- Çok fazla metin. Konuşmanın birebir dökümü ekranda okunamaz.
- Düşük kontrast. Beyaz zemin üzerine beyaz yazı, açık havada çekilmiş sahnelerde sık görülür.
- Kenarlara yaslamak. Platform arayüzü altyazıyı kesince mesaj yarım kalır.
- Her kelimeyi vurgulamak. Vurgu enflasyonu, vurgunun işlevini yok eder.
- Sadece masaüstünde kontrol etmek. Videonun izleneceği yer telefon; kontrol de orada yapılmalı.
Seslendirme ile ilişkisi
Altyazı ve seslendirme birbirinin yerine geçmez; birbirini tamamlar. Sesi açan kullanıcı için seslendirme tonu ve tempoyu taşır, sesi kapalı kullanıcı için altyazı mesajı taşır.
İkisini birlikte kurgularken dikkat edilecek nokta, çelişmemeleridir. Seslendirmede söylenen ile ekranda yazan farklıysa izleyici hangisine odaklanacağını bilemez. En sağlıklısı, altyazının seslendirmenin kısaltılmış hali olmasıdır — farklı bir metin değil.
Seslendirme tarafında yapay zekâ kullanımının artı ve eksileri için AI seslendirme reklamlarda kullanılır mı yazısına bakabilirsiniz.
Yayın öncesi kontrol listesi
- Sesi kapatıp izledim, mesaj anlaşılıyor mu?
- Telefonda izledim, yazı rahat okunuyor mu?
- Marka ve ürün adları doğru yazılmış mı?
- Türkçe karakterler doğru mu?
- Altyazı platform arayüzüyle çakışıyor mu?
- Satır başına kelime sayısı makul mü?
- Altyazı kritik görseli kapatıyor mu?
- Açılış metni ilk saniyede görünüyor mu?
Biz nasıl teslim ediyoruz?
Ürettiğimiz videoları altyazılı ve platforma uygun formatlarda teslim ediyoruz; istenirse altyazısız sürüm ve altyazı dosyası da birlikte verilir. AI video prodüksiyon hizmetini inceleyin.